Standkachel in een huurcamper: verwarming in het lage seizoen

Vrijwel elke verhuurcamper in Europa heeft een standkachel aan boord, meestal een gaskachel die ook het warme water verzorgt. Reken bij nachten rond het vriespunt op ongeveer 0,5 tot 1 kilo gas per etmaal, of 1 tot 3 liter diesel per etmaal bij een dieselkachel, wat neerkomt op grofweg 2 tot 6 euro stookkosten per dag.

Wat is een standkachel eigenlijk?

Een standkachel is een verwarming die werkt terwijl de camper stilstaat, dus zonder dat de motor loopt. Hij haalt zijn brandstof uit de gasflessen of uit de dieseltank van het voertuig en blaast warme lucht door buizen de woonruimte in. In veel campers is het één apparaat dat zowel de lucht als het water verwarmt, in oudere of eenvoudige modellen zijn dat twee losse toestellen.

De stroom voor de ventilator en de elektronica komt uit de accu. Een standkachel op gas of diesel gebruikt dus altijd ook een beetje 12 volt, meestal een paar ampère. Dat is de reden dat een camper met een lege huishoudaccu ook niet meer warm wordt, zelfs als de gasfles vol is.

Gas of diesel: wat merk je ervan?

De meeste ingebouwde campers en cabines in de verhuur werken op gas. Dat is voordelig in aanschaf en je kookt en verwarmt uit dezelfde fles. Nadeel: je moet gas bijvullen of ruilen, en dat is buiten Nederland niet altijd eenvoudig omdat aansluitingen en flessen per land verschillen.

Buscampers en veel nieuwere modellen hebben steeds vaker een dieselkachel. Die tapt uit de brandstoftank, dus je hoeft niets te ruilen en je kunt overal tanken. Een dieselkachel maakt wel wat meer geluid, zowel binnen door de ventilator als buiten door het brandertje, en hij vraagt een goed geladen accu.

Een derde optie is een elektrisch element in dezelfde kachel, meestal 900 of 1800 watt. Dat werkt alleen als je op een camping met walstroom staat en de zekering het aankan. Handig om gas te sparen, maar op een aansluiting van 6 ampère kun je niet ook nog een waterkoker gebruiken.

Verbruik en kosten in de praktijk

Hoeveel je stookt hangt vooral af van de buitentemperatuur, de isolatie van de camper en of je de kachel de hele nacht laat doorlopen. Een grove richtlijn:

Voorjaar en najaar, 8 tot 15 graden: een gasfles van 11 kilo houdt het vaak 8 tot 14 dagen vol, inclusief koken en warm water.
Rond het vriespunt: reken op 0,5 tot 1 kilo gas per etmaal, dus een fles van 11 kilo gaat ongeveer 1 tot 2 weken mee als je alleen 's ochtends en 's avonds stookt, en flink korter als de kachel dag en nacht aan staat.
Echte winterkou onder nul: een 11 kilo fles kan in 4 tot 7 dagen leeg zijn.
Dieselkachel: ongeveer 0,1 tot 0,3 liter per bedrijfsuur, afhankelijk van het vermogen dat hij draait.

Een fles ruilen of vullen kost in Nederland doorgaans tussen de 20 en 35 euro, in Zuid-Europa vaak minder. Diesel reken je simpelweg mee in je brandstofbudget. Verwarming is dus zelden de grote kostenpost van je reis. Voor het complete beeld van dagprijzen, borg en bijkomende kosten is de prijzengids een beter startpunt.

Is verwarming inbegrepen bij de huur?

De kachel zelf is altijd inbegrepen, die zit vast in de camper. Wat verschilt is het beleid rond de brandstof:

Gasflessen: veel verhuurders leveren de camper met één of twee gevulde flessen en verwachten dat je ze net zo vol inlevert, of ze rekenen het verbruik na afloop af. Vraag altijd of de flessen inbegrepen zijn en welk type aansluiting erop zit.
Diesel: valt onder het gewone brandstofbeleid, meestal vol ophalen en vol terugbrengen.
Winterpakket: sommige verhuurders vragen in het lage seizoen een toeslag voor winterbanden, extra dekens of een tweede gasfles. Dat staat niet altijd in de basisprijs.
Verhuurperiode: niet elke verhuurder verhuurt in de winter. Particuliere eigenaren halen hun camper vaak van de weg tussen november en maart, iets waar de gids over camper schorsen en vaste lasten meer over uitlegt.

Niet elke camper is winterklaar

Een standkachel maakt een camper nog niet geschikt voor vorst. Belangrijk is of de watertanks en leidingen binnen de geïsoleerde ruimte liggen en meeverwarmd worden. Ligt de tank onder de vloer buiten de isolatie, dan bevriest je water terwijl je binnen prima warm zit. Vraag de verhuurder concreet: zijn de tanks meeverwarmd, en kan ik de camper bij vorst gebruiken of moet het watersysteem leeg blijven?

Let daarnaast op dubbele vloer of enkelwandige constructie, dubbelglas of enkelglas in de ramen en of er een dakluik met goede isolatie zit. Buscampers en hefdakcampers zijn doorgaans minder goed geïsoleerd dan een ingebouwde alkoof of integraal, waar het canvas of het opklapbare dak de zwakke plek is.

Praktische tips voor koude nachten

Zet de kachel niet op de hoogste stand vlak voor het slapen, maar laat hem op een lage stand doorlopen. Dat is comfortabeler en vaak zuiniger dan telkens opnieuw opstoken.
Ventileer bewust. Vier mensen die slapen produceren veel vocht, en condens op de ramen zorgt voor een klam en kouder gevoel.
Bedek de dwangventilatie in de vloer en de wanden nooit. Die roosters horen bij de veiligheid van een gastoestel.
Neem een koolmonoxidemelder mee als er geen vaste melder in de camper zit.
Houd de accu in de gaten. In de winter leveren zonnepanelen weinig, terwijl de kachelventilator wel stroom vraagt. Een nacht op de camping met walstroom of een dagje rijden lost dat op.
Vraag bij het ophalen om een uitleg van het bedieningspaneel. De verschillen tussen merken en modellen zijn groot en je wil niet in het donker gaan zoeken.

Welke camper kies je voor het lage seizoen?

Voor koude reizen is een camper met dubbele vloer, meeverwarmde tanks en een goede kachel prettiger dan de goedkoopste optie in de lijst. Dat betekent vaak een iets nieuwere of grotere camper, wat de dagprijs omhoog duwt. Tegelijk zijn de huurprijzen buiten het hoogseizoen fors lager, soms de helft van de zomertarieven, dus in totaal kom je vaak nog gunstig uit. Op de vergelijker zie je hoe de prijsindicatie verschuift als je een periode buiten juli en augustus kiest.

Wil je eerst een idee van wat een korte reis kost, kijk dan naar de gids over een camper huren voor een weekend. Reis je met vier of vijf personen in het koude seizoen, dan spelen isolatie en verwarming een grotere rol dan bij een tripje voor twee, en zijn de gidsen over camper huren voor 4 personen en 5 personen een goed vertrekpunt.

Veelgestelde vragen

Wat is een standkachel in een camper?

Een standkachel is een verwarming die werkt terwijl de camper stilstaat en de motor uit is. Hij gebruikt gas of diesel als brandstof en een beetje stroom uit de huishoudaccu voor de ventilator. In veel campers verwarmt hetzelfde toestel ook het water.

Hoeveel gas verbruikt een standkachel per nacht?

Bij temperaturen rond het vriespunt reken je op ongeveer 0,5 tot 1 kilo gas per etmaal als je regelmatig stookt. Een gasfles van 11 kilo gaat daarmee grofweg 1 tot 2 weken mee. In het voorjaar en najaar bij 10 graden houdt dezelfde fles het vaak 8 tot 14 dagen vol.

Is de gasfles inbegrepen bij het huren van een camper?

Dat verschilt per verhuurder. Veel verhuurders leveren de camper met een gevulde fles en verwachten dat je hem vol inlevert of rekenen het verbruik af bij terugkomst. Vraag dit vooraf na, samen met het type aansluiting, zeker als je naar het buitenland gaat.

Is een dieselkachel beter dan een gaskachel?

Een dieselkachel is praktischer omdat je nooit een fles hoeft te ruilen en overal kunt tanken. Hij maakt wel wat meer geluid en vraagt een goed geladen accu. Een gaskachel is stiller en werkt ook bij een bijna lege dieseltank, maar je bent afhankelijk van beschikbare gasflessen.

Kan ik in de winter een camper huren met standkachel?

Ja, maar niet elke verhuurder verhuurt in de winter en niet elke camper is winterklaar. Vraag of de watertanks en leidingen meeverwarmd worden en of er winterbanden op zitten. Zonder meeverwarmde tanks kan je water bevriezen terwijl het binnen wel warm is.

Kan een standkachel op walstroom werken?

Veel combitoestellen hebben een elektrisch element van 900 of 1800 watt dat op walstroom werkt. Dat spaart gas, maar op een campingaansluiting van 6 ampère kun je meestal niet gelijktijdig andere zware apparaten gebruiken zonder de zekering te laten vallen.